AI, kunstmatige intelligentie dus, betekent in dit geval: een digitaal systeem dat teksten leest, herkent, vergelijkt en sorteert. Het systeem heeft geen emoties, laat staan intuïtie. Geen “dit voelt als een goede kandidaat”. Alleen patronen, woorden, structuren en overeenkomsten. Misschien kent u zo’n collega – een extreem snelle administratieve kracht die nooit moe wordt en de hele dag kan leven op esspresso-shots. Enorm efficiënt en genadeloos consequent.

‘Simpel gezegd: staat het juiste woord erin, dan scoort u punten.
Staat het er niet in, dan ziet het systeem u minder snel.
Dit vraagt om een heel andere manier van cv’s opstellen.’

Wat gebeurt er met uw cv?

Vroeger belandde uw sollicitatie op een bureau. Of in een postvakje en als u geluk had, lag die van u bovenop. Iemand bladerde erdoorheen, las uw brief, keek naar uw opleiding en dacht: interessant! … Of niet. Tegenwoordig gaat uw cv vaak eerst door een digitaal filter. Dat filter is dus AI.

Die software scant uw documenten. Dat gebeurt letterlijk. Hij zoekt naar woorden zoals “ervaring”, “leidinggeven”, “klantcontact”, “planning”, “certificaat”, “opleiding”, “softwarekennis” of alle andere sleutelwoorden die met u en uw functie te maken hebben. Belangrijke woorden die iets zeggen over uw kennis en vaardigheden worden in no-time gescand. Simpel gezegd: staat het juiste woord erin, dan scoort u punten. Staat het er niet in, dan ziet het systeem u minder snel. Dit vraagt om een heel andere manier van cv’s opstellen.

Ook de opmaak telt mee. Een helder document met duidelijke kopjes, logische volgorde en eenvoudige structuur wordt beter gelezen dan een creatief kunstwerk vol icoontjes, kolommen en grafische fratsen. Al is de vraag hoe lang het duurt voordat dit ook moeiteloos gescand kan worden. ChatGPT levert bijvoorbeeld nu ook infographics aan – dit lezen is komt dan in de buurt. Maar nu raakt die digitale lezer mogelijk nog wat in de war van plaatjes, tabellen en rare indelingen. En better safe, than sorry. Beter het zekere voor het onzekere, zeggen we dan maar. Wat voor een mens mooi is, is voor een computer vaak chaos.

Het voordeel voor bedrijven is natuurlijk snelheid. Honderd sollicitaties worden in minuten gesorteerd. De beste matches komen bovenaan. De rest verdwijnt onderin de stapel. Het is simpelweg data.

Het nadeel voor u is dat u inhoudelijk geschikt kunt zijn, maar technisch onzichtbaar. Dit vraagt dus om de nieuwe vaardigheid van cv’s handig opstellen. Als u de juiste woorden niet gebruikt, “ziet” het systeem u niet. Dan bent u er wel, maar digitaal bestaat u niet duidelijk. Dat is hard en roept om menselijk inzicht.

De creatieve persoon zal nu zeggen: “Wat oersaai!“.
De solliciterende espresso-shot-drinkende collega zal zeggen:
“Vooruitgang, alles hetzelfde; lekker overzichtelijk.”

En die chatbots dan?

Dan zijn er die chatbots: Die digitale praatpalen met een vriendelijk toontje. Een robot zonder gevoel of eigen persoonlijkheid – maar wel razendsnel (en soms nog net zo onbeholpen). Want ze beantwoorden de standaardvragen zoals:

• Wat zijn de functie-eisen?
• Hoe verloopt het proces?
• Wanneer hoor ik iets?
• Kan ik mijn gesprek plannen?

Ze werken dag en nacht. Er zijn geen wachttijden (dat is dan weer fijn omdat wachten op een antwoord gewoon niet leuk is). Geen “ik kom er morgen op terug”, en ook geen “Misschien kunnen ze toch een mouw aanpassen in deze situatie.” Gewoon: vraag erin, antwoord eruit. In de meeste gevallen is het handig, efficiënt en praktisch. Net zoals die espresso-shot-drinkende collega. Voor u betekent het dat u sneller duidelijkheid heeft. Alhoewel: in hoeverre voelt het als rechtvaardige duidelijkheid als u als persoon niet echt gezien wordt? Alles heeft een voordeel en een nadeel.

Ook planning gaat steeds vaker via AI. In plaats van tien mails heen en weer (“kunt u dinsdag?”, “nee woensdag”, “dan vrijdag?”) regelt een systeem dat automatisch. U kiest een tijdstip en prompt staat het in de agenda.

Wat betekent dit concreet voor u?

Heel eenvoudig eigenlijk: u solliciteert in de eerste plaats naar systemen, daarna naar mensen. U moet dus twee doelgroepen bedienen: de computer en de recruiter.

Voor de computer:

1. Gebruik duidelijke, concrete taal
2. Gebruik woorden uit de vacaturetekst of gerelateerd aan de functie
3. Gebruik herkenbare functietitels
4. Gebruik een eenvoudige opmaak
5. Geen plaatjes
6. Geen grafische elementen
7. Geen ingewikkelde tabellen
8. Geen creatieve lay-outs

De creatieve persoon zal nu zeggen: “Wat oersaai!“. De solliciterende espresso-shot-drinkende collega zal zeggen: “Mooi, alles hetzelfde, lekker overzichtelijk.”

Voor de mens:

1. Toon uw motivatie
2. En toon uw persoonlijkheid
3. Toon betrokkenheid, bijvoorbeeld door follow-up-mails
4. Toon energie en gedrevenheid
5. Toon interesse

Het klinkt tegenstrijdig, maar het is een tweestappenproces. Eerst moet u door de digitale poortwachter. Pas daarna komt u bij een mens.

Creativiteit? Kan. Maar op het verkeerde moment is het uw vijand. In de eerste fase wint duidelijkheid. Structuur. Logica. Herkenbaarheid. Daarna, in het gesprek, mag u weer mens zijn. Met nuance, verhaal, ervaring en karakter.

De kern

AI is geen vijand. Het is een hulpmiddel en sorteermachine, een filtersysteem dat de administratie versnelt. En het beslist niet wíe u bent, maar het bepaalt wél of u wordt gezien.

Zie het als een elektrische schuifdeur. Als je op de juiste plek staat, gaat hij open. Staat u ernaast, dan kunt u tegen het glas blijven lopen. Niet omdat u niet de juiste persoon bent of zelf incapabel zou zijn, maar omdat het systeem u niet herkent.

Er is dus geen sprake van magie of toekomstfantasie in sciencefictionstijl, het is en wordt de moderne sollicitatiepraktijk. Digitaal, efficiënt, onpersoonlijk in de eerste ronde, menselijk in de tweede. Wie dat spel begrijpt, staat al 1-0 voor in het sollicitatieproces.

Hoewel het in de praktijk echt nog wel veel zal voorkomen dat mensen uw cv bekijken en u nog niet door AI gescreend zal worden, is het wel handig er alvast op voor te sorteren. Houd bij het sollicitatieproces uw ogen en oren wijd open om te zien welke werkwijze van toepassing is.