We hebben die tegenvaller en voordat we het door hebben. We mopperen er vol op los, zoals de Fransen se plaindre à cœur ouvert, want de koffie is weer slap; de service áltijd traag en vaag, de trein wéér te laat en ga nog maar even door. Klagen gaat vaak sneller dan we willen toegeven.  We zoomen in dit artikel in op deze alledaagse moppertirades. 

En eerlijk is eerlijk: het voelt ook best prettig!

Veranderen vraagt actie.
U moet nadenken, keuzes maken, risico’s nemen
én iets anders gaan doen dan u gewend bent.

Het feit wil, dat klagen een snelle ontlading geeft. U zet spanning om in woorden en dat geeft direct verlichting. Het is alsof er even druk van de ketel gaat. U hoeft alleen te benoemen wat er misgaat, in plaats van de hele oplossing te faciliteren. Dat is overzichtelijk en kost weinig energie.

Gezellig samen mopperen verbindt…

Tegelijk doet klagen nog iets anders: het verbindt. Hoe dan? Wanneer u samen met iemand moppert, ontstaat er een soort stil akkoord. U begrijpt elkaar zonder dat alles uitgelegd hoeft te worden. Dat maakt het sociaal aantrekkelijk. Het is eenvoudiger dan oplossingen zoeken en het geeft toch het gevoel dat u niet alleen staat.

Veranderen werkt precies andersom.

Waarom? Veranderen vraagt actie. U moet nadenken, keuzes maken, risico’s nemen én iets anders gaan doen dan u gewend bent. Dat kost tijd en energie. Bovendien is het resultaat niet direct zichtbaar. Waar klagen meteen een gevoel oplevert, vraagt veranderen geduld.

Dat kleine moment van herkenning werkt bijna verslavend.

Korte- en lange termijn

Daar zit de kern van de spanning. Uw brein kiest vaak voor wat direct comfort geeft.
Klagen is snel en voorspelbaar. Veranderen is onzeker en vraagt inspanning.
Dus als u even geen zin heeft in gedoe? Dan wint klagen het gemakkelijk…

Er speelt ook nog iets subtiels mee.

Wat dan? Door te klagen krijgt u vaak bevestiging van anderen. Iemand zegt: “Ja, dat heb ik ook.” Dat voelt prettig, want het bevestigt uw ervaring: u staat er niet alleen in. Dat kleine moment van herkenning werkt bijna verslavend, omdat het meteen een gevoel van gelijk geeft.

Maar ondertussen blijft de situatie wel zoals die is. Dat is het interessante spanningsveld.

Klagen verandert weinig aan de werkelijkheid, maar wel aan hoe u zich er even bij voelt. Veranderen doet precies het tegenovergestelde: het verandert de werkelijkheid, maar voelt in het begin vaak ongemakkelijk.

Daarom blijven veel mensen hangen in klagen. Niet omdat ze niet willen veranderen, maar omdat klagen directer resultaat geeft in gevoel. Het is een soort mentale pauzeknop die altijd werkt, zonder handleiding.

Patroon

Toch zit er een kantelpunt in. Want op een gegeven moment merkt u dat hetzelfde onderwerp telkens terugkomt. Dezelfde ergernis, dezelfde zinnen en weer diezelfde gesprekken. Dan wordt klagen omgezet in een patroon in plaats van een uitlaatklep.

Veranderen hoeft niet spectaculair te zijn om te werken.

Maar… precies op dat punt ontstaat ruimte voor iets nieuws. Er is nog altijd die opening voor een andere keuze, één kleine actie én een andere reactie dan u gewend bent. Veranderen hoeft niet spectaculair te zijn om te werken.

Uiteindelijk is klagen dus niet het probleem. Het is alleen een signaal dat er iets schuurt. En de vraag is niet of u ‘mag’ klagen, maar hoe lang wij in dat gevoel blijven hangen voordat we iets anders proberen.