Is dat wel leuk? Met dopjes in de oren wandelen in de natuur?

Het is vrij logisch dat een sceptische gedachte als deze als eerste bij u opkomt bij het denken aan ‘iets luisteren’ terwijl u een wandeling maakt. Deze hype is voor veel mensen een heet hangijzer. En soms zijn kritische geluiden hierin misschien wel heel logisch. Want ja. Het is toch jammer om de vogeltjes en andere natuurgeluiden te negeren? In dit artikel kijken we hele eventjes naar de andere kant van het verhaal. Want wat maakt dat mensen wel graag luisteren naar podcasts, muziek en luisterboeken?

Episch verlichtend

Ooit weleens naar filmmuziek geluisterd tijdens het autorijden?
Het gevoel van onderweg zijn in combinatie met activerende muziek geeft echt een bijzondere feeling aan het moment.

Dat principe werkt tijdens een wandeling eigenlijk net zo goed. Een gewone wandeling door het bos kan met de juiste muziek ineens een kleine film worden. Een rustig pad krijgt een ander tempo, een klimmetje voelt minder als een klimmetje en voor u het weet loopt u een nummer lang alsof u de overwinning behaalt en de aftiteling op het einde van de film ieder moment kan beginnen.

Er zit ook iets verrassends aan. Iets praktisch aan. Onderzoek naar muziek tijdens inspanning laat al langer zien dat muziek invloed kan hebben op stemming en op hoe zwaar inspanning wordt ervaren. Een grote meta-analyse van 139 onderzoeken (PubMed) vond onder meer positieve effecten op stemming, prestaties en de ervaren inspanning. Tegelijkertijd verschilt het effect behoorlijk per persoon en speelt de muziekkeuze een belangrijke rol. Wat voor de één motiverend werkt, kan voor de ander vooral irritant zijn. Lang leve persoonlijke voorkeuren!

Dat laatste herkennen veel wandelaars waarschijnlijk meteen. De ene dag is het tijd voor stevige muziek. De andere dag is een rustige stem in uw oor prettiger. En soms is alles gewoon te veel. En dan verschilt het ook nog per periode.

Een wandeling met een verhaal

geen gebrek aan input

Een podcast kan een wandeling iets geven wat een natuurgebied zelf niet altijd kan leveren: een reden om nog een kwartiertje door te lopen. Alleen maar omdat het gesprek op de podcast nog niet afgelopen is.

Dat klinkt misschien niet zo chique, maar het is een behoorlijk menselijke truc. Wie een interessant verhaal volgt, denkt minder snel aan het feit dat er nog drie kilometer teruggelopen moet worden. Op wandel- en internetfora komt precies dat soort ervaring regelmatig terug. Mensen beschrijven podcasts en luisterboeken als gezelschap tijdens langere wandelingen, terwijl anderen juist merken dat ze buiten liever niets horen dan de omgeving zelf.

Daarmee wordt luisteren bijna een soort beloning. Een favoriete podcast wordt gekoppeld aan wandelen. Geen wandeling? Dan ook geen nieuwe aflevering. Dat kan van een voornemen als ‘ik moet wat meer lopen’ iets maken waar daadwerkelijk naar wordt uitgekeken.

• Voor wie graag iets leert tijdens het lopen, is er bovendien geen gebrek aan materiaal. NPO Radio 1 heeft een groot overzicht met podcasts, van geschiedenis en wetenschap tot actualiteit en sport. Voor de natuurliefhebber, bijvoorbeeld, is er de Vroege Vogels van de NPO – een voor de hand liggende keuze.
• Dan is er nog de Podcast Top 100 Nederland. Dit is een prachtig overzicht van de meest gewilde podcasts – fijn voor als u liever gestructureerd zoekt. Ik kan ze allemaal opsommen, maar via deze link komt u er ook!
• Soms zijn er van die goudmijntjes. De ‘niet-grote-bedrijven’ die met net zulke goede ideeën komen. Zo staat er op de website ‘Hou het luchtig’ een rijtje tips met podcasts voor tijdens het wandelen. Klik hier voor de website.
• En natuurlijk: eigen muziek is ook een heel goed idee. En die keuze is nog persoonlijker dan het gekwebbel over algemene en niche onderwepen.

Maar dan die vogels

Hier wordt het boeiender, want het argument tegen oortjes tijdens een natuurwandeling is niet alleen een kwestie van smaak.

En dan denkt u: daarom ben ik toch in de natuur? Ga ik een podcast opzetten om natuurgeluiden in de natuur te luisteren? Begrijpelijk.

We denken dat omdat natuurgeluiden zo hun waarde hebben in zichzelf. Zo is er onderzoek geweest naar de zogenaamde soundscapes. Soundscapes is het geheel van geluiden dat in een omgeving wordt ervaren. Het wijst erop dat vogelzang, stromend water en wind door veel mensen als prettig en herstellend worden ervaren. Er zijn aanwijzingen dat zulke geluiden kunnen bijdragen aan herstel van mentale vermoeidheid en stress. De resultaten zijn echter niet overal hetzelfde en het onderzoek is nog niet sterk genoeg om van één simpele formule te spreken.

Het zal u niet verbazen dat het geluid de reden is waarom een natuurgebied prettig aanvoelt. Alles is onderzocht. Zelfs dat. Want een onderzoeksoverzicht vond bijvoorbeeld dat watergeluiden relatief sterke positieve effecten kunnen hebben en dat vogelgeluiden samenhangen met minder stress en ergernis.

De gulden middenweg

Afwisselen is goud. De eerste twintig minuten zonder iets in de oren. Daarna een podcast. Op de terugweg muziek. Of juist andersom.

Een rustige route kan zonder geluid worden gelopen, terwijl een verhaal op een saaier stuk langs een fietspad goed compenseert met die kleurloze omgeving.

Ook het volume verdient wat aandacht. Zeker op plekken met verkeer, fietsers, mountainbikers of andere wandelaars is het verstandig om voldoende omgevingsgeluid te blijven horen. Op wandel-forums vertellen mensen geregeld dat ze daarom één oortje gebruiken, hun muziek zachter zetten of simpelweg helemaal niets luisteren.

Niet altijd hetzelfde liedje. En soms eens een ander verhaal. Variatie geeft plezier.

De natuur verandert immers voortdurend. Er is verrassends aan dat een wandeling die vorige week stil was, vandaag misschien vol vogelgeluiden zit. Een beekje klinkt anders na regen. In de vroege ochtend begint een gebied langzaam wakker te worden. En soms is er helemaal niets bijzonders te horen, behalve wind, voetstappen en ergens in de verte een auto.

Daar hoeft geen podcast tegenop.

De perfecte wandeling mét of zonder muziek bestaat niet, maar het kan zijn dat het dat ene moment zelf is waar wordt bepaald wat er op dat moment binnenkomt.

De ene dag een verhaal. De volgende dag een soundtrack. En af en toe gewoon die merel, omdat u besluit dat die vandaag de hoofdrol pakt.