‘Morgen (12 augustus) tussen 19.15 en 21.00 uur schuift de maan voor de zon langs,
met als hoogtepunt rond 20.11 uur.’
11 augustus 1999 – het was een historische woensdag. Het was hartje zomer, maar toch daalde de temperatuur een paar graden. Met een zonsverduistering van 94% was het niet bepaald een doorsnee middag te noemen. Miljoenen mensen kwamen massaal naar buiten om met (soms) geïmproviseerde eclipsbrillen, zelf geknutselde projecties met cd’s, fotonegatieven en emmers water, alles om dit niet te hoeven missen. Waar was u die middag?
Ik weet het nog goed. Ik stond in de achtertuin en mijn pa (een lasser) had een laskap. Het ding was zwaar. Maar hoe geweldig was het daar even doorheen te spieken en deze keer écht wat leuks te zien. Maar het valt in het niet vergeleken bij het verhaal van Roeland Schweitzer van Schworks. Hij was op dat moment naar Mangalia, Roemenië. Lees zijn indrukwekkende ervaring hier. Het was één moment en tegelijkertijd beleefde miljoenen onbekende mensen dit op een geheel eigen manier. Veel andere fanatiekelingen, eclipsjagers en echte amateurastronomen reisden net als Schweitzer naar het buitenland. Waar in Nederland, Noord-Frankrijk en Verenigd Koninkrijk een vrij hardnekkige bewolking de zonsverduistering verdoezelde, werd er in landen zoals Bulgarije, aan de Zwarte Zee en Roemenië volop genoten van deze zonnecorona.
Dichterbij reageerde ook de techniek en de Umwelt zoals op plekken in Drenthe waar de sensoren van de straatverlichting aangingen, alsof het avond was. In diezelfde streek, bij de dierentuin in Emmen een eindje verder in de Beekse Bergen werd het gezellig, maar ietwat verwarrend. Slingerapen en makaakapen dachten dat het avond geworden was en zochten elkaar en een heenkomen op. Ook vogels werden even stil en koeien in de weilanden wisten ook al even niet meer hoe het nou precies zat. Ze lieten afwijkend gedrag zien naderend onweer of schemering.
‘Nooit met het blote oog in de zon kijken, ook niet even
– dat kan blijvende schade aan uw ogen veroorzaken.’
Wie het mist, moet wachten tot 2081 voor iets vergelijkbaars. Dus zet uw stoel maar vast buiten: woensdagavond 12 augustus trekt dit bijzonder natuurverschijnsel opnieuw over Nederland. Tussen ongeveer 19.15 en 21.00 uur schuift de maan voor de zon langs, met als hoogtepunt rond 20.11 uur. Dan wordt liefst 88 tot 90 procent van de zon bedekt – de grootste zonsverduistering die ons land sinds 1999 heeft gezien.
Helemaal donker wordt het niet, maar het effect is wel goed merkbaar: het licht wordt zachter en kouder, en de zon staat er die avond heel anders bij dan u gewend bent. Omdat de zon laag aan de horizon staat, kijkt u het beste richting het noordwesten. Zoek een plek met vrij uitzicht: een duin, een weiland of gewoon uw eigen tuin voldoet prima.
Nooit met het blote oog in de zon kijken, ook niet even – dat kan blijvende schade aan uw ogen veroorzaken. Een speciale eclipsbril (verkrijgbaar bij drogist, opticien of sterrenwacht) biedt de juiste bescherming. Geen bril bij de hand? Dan kunt u het zonlicht ook projecteren op een wit vel papier, bijvoorbeeld met behulp van een vergiet of een gaatje in karton. Lees hier meer over veiligheid tijdens het kijken naar de zonsverduistering.
Veel sterrenwachten en universiteiten in het land openen die avond speciaal hun deuren en organiseren kijksessies met telescopen. Een gezellige gelegenheid om samen met andere belangstellenden dit unieke moment te beleven – kijk op de website van een sterrenwacht en zoek naar een locatie bij u in de buurt.
Heeft u geen bril of gewoon zin in een actieve bijdrage waarbij u meer kunt doen dan alleen kijken?
Sterrenwacht organiseert ook een fotowedstrijd, onderverdeeld in 5 categorieën – klik hier voor informatie over de wedstrijd.
Dus: zet 12 augustus in de agenda, pak op tijd een eclipsbril en uw mobiel of fotocamera.
Geniet van een schouwspel dat u en miljoenen en miljoenen anderen óók meemaken.