Heeft u groene vingers of plant u gewoon elk jaar wat bloemen op uw balkon? Dan heeft u vast wel eens gehoord van de term “IJsheiligen”. Maar wat houdt dat precies in? En waar komt de naam vandaan? IJsheiligen is namelijk meer dan zomaar een datum op de kalender. Het markeert het moment waarop het veilig is om te beginnen met planten. Voor de bloembakken en groentetuin, is het handig om te weten wanneer het risico op nachtvorst voorbij is.

Oude volkswijsheid

De IJsheiligen zijn een paar dagen in mei (11 t/m 14 mei). In deze paar dagen worden eeuwenlang vier katholieke heiligen geëerd, namelijk:

11 mei: Sint Mamertus

12 mei: Sint Pancratius

13 mei: Sint Servatius

14 mei: Sint Bonifatius

Deze vier dagen staan erom bekend om de plotselinge temperatuurdalingen. Dit wordt veroorzaakt door koude luchtstromen uit het noorden. Volgens oude volkswijsheid is dit de tijd waarin de laatste kans op nachtvorst zich voordoet. Pas na deze dagen wordt het meestal veilig om te planten, omdat de kans op kouder weer aanzienlijk kleiner is.

Geheugensteuntje

Veel planten, vooral de soorten die van warmte houden, zoals tomaten, paprika’s en courgettes, kunnen niet goed tegen de kou. Nachtvorst kan ze beschadigen of zelfs volledig vernietigen. Daarom is het belangrijk om te wachten tot na de IJsheiligen voordat u ze in de volle grond zet.

Nachtvorst kan jonge plantjes beschadigen Jonge plantjes kunnen enorm kwetsbaar zijn voor kou. Vooral bij planten die van warmte houden is het cruciaal om te wachten tot het echt veilig is. De IJsheiligen dienen als een geheugensteuntje voor tuiniers om de juiste tijd te kiezen om te planten.

Want:

• niets is zo veranderlijk als de weersomstandigheden
• nachtvorst komt nog steeds voor tot half mei
• IJsheiligen is een handig geheugensteuntje voor tuiniers
• ook in tijden van klimaatverandering blijkt deze periode nog vaak een kantelpunt te zijn.

Deze eeuwenoude kennis blijft relevant, omdat we keer op keer merken dat de natuur zich vaak niet precies aan de moderne weersvoorspellingen houdt. IJsheiligen is daarom voor veel mensen een betrouwbare leidraad in de tuin.

Wist u dat…?

IJsheiligen zijn gebaseerd op eeuwenlange observaties van boeren en tuinders, nog vóór de moderne weersvoorspellingen. Deze traditie werd doorgegeven van generatie op generatie, zodat iedereen kon profiteren van de kennis die in de natuur verborgen ligt.

Na 14 mei is het tijd om te beginnen met planten in de tuin. Het is dan veilig om de volgende soorten te plaatsen:

• Zomerbloeiers zoals: petunia’s, geraniums, afrikaantjes
• Groenten zoals: tomaat, paprika, courgette, pompoen
• Aardappelen en bonen
• Kruiden zoals basilicum (die houdt echt niet van kou!)

Tip:

Als u planten al eerder heeft gekocht, zet ze dan tot 14 mei nog even binnen of in de kas, zodat ze niet worden blootgesteld aan onverwachte kou.

Voorkom vorstschade met deze tips

• Dek jonge plantjes ’s nachts af met een vliesdoek of een emmer
• Zet potten tijdelijk binnen bij verwachte kou
• Kijk dagelijks op apps zoals Buienradar of Weeronline
• Wacht met planten bij twijfel: beter te laat dan kapotgevroren

Bekijk deze handige video: Explainer: IJsheiligen

Vroeger vs nu: hoe was dat ook alweer?

In de tijd vóór smartphones en weersapps moesten mensen hun tuinen uiteraard plannen op basis van natuurlijke indicatoren, dat is voor u ook niet nieuw. Lang, láng geleden, keek men naar de stand van de maan. Misschien kent u zelf nog wel die kalenderwijsheid: “Na Bonifatius geen vorst die ons nog verrast”. De vogels en de bloei van planten golden als natuurlijke seizoensindicatoren. We keken dus ook veel meer om ons heen dan dat we nu doen met apps – eigenlijk best een leuke gewoonte, vindt u niet?

Deel uw ervaring! Heeft u wel eens plantjes geplant vóór IJsheiligen en ging dat goed, of juist mis? Deel uw ervaring met ons op onze contactpagina of stuur ons een foto via social media: Instagram & Facebook. Zo inspireren we elkaar om slim en mooi te tuinieren!