Heeft u groene vingers of plant u gewoon elk jaar wat bloemen op uw balkon? Dan heeft u vast wel eens gehoord van de term “IJsheiligen”. Maar wat houdt dat precies in? En waarom wordt er zoveel aandacht aan deze dagen besteed? IJsheiligen is namelijk meer dan zomaar een datum op de kalender. Ze markeren het moment waarop het veilig is om te beginnen met planten. Of het nu voor de groentetuin is of voor de bloembakken, het is handig om te weten wanneer het risico op nachtvorst voorbij is.

Wat zijn de IJsheiligen?

De IJsheiligen zijn een paar dagen in mei (11 t/m 14 mei) die al eeuwenlang bekend staan als een periode met een verhoogd risico op nachtvorst. In deze periode worden vier katholieke heiligen geëerd:

11 mei: Sint Mamertus

12 mei: Sint Pancratius

13 mei: Sint Servatius

14 mei: Sint Bonifatius

Volgens oude volkswijsheid is dit de tijd waarin de laatste kans op nachtvorst zich voordoet. Pas na deze dagen wordt het meestal veilig om te planten, omdat de kans op kouder weer aanzienlijk kleiner is.

Wat maakt de IJsheiligen nu zo belangrijk?

Veel planten, vooral de warmteminnende soorten zoals tomaten, paprika’s en courgettes, kunnen niet goed tegen de kou. Nachtvorst kan ze beschadigen of zelfs volledig vernietigen. Daarom is het belangrijk om te wachten tot na de IJsheiligen voordat u ze in de volle grond zet.

Let op: Nachtvorst kan jonge plantjes beschadigen Jonge plantjes kunnen enorm kwetsbaar zijn voor kou. Vooral bij warmteminnende planten is het cruciaal om te wachten tot het echt veilig is. De IJsheiligen dienen als een geheugensteuntje voor tuiniers om de juiste tijd te kiezen om te planten.

Waarom is het nog steeds zo actueel?

• De weersomstandigheden blijven elk jaar verrassen.
• Nachtvorst komt nog steeds voor tot half mei.
• IJsheiligen is een handig geheugensteuntje voor tuiniers.
• Zelfs in tijden van klimaatverandering blijkt deze periode vaak een kantelpunt.

Deze eeuwenoude kennis blijft relevant, omdat we keer op keer merken dat de natuur zich vaak niet precies aan de moderne weersvoorspellingen houdt. IJsheiligen is daarom voor veel mensen een betrouwbare leidraad in de tuin.

Wist u dat…?
IJsheiligen zijn gebaseerd op eeuwenlange observaties van boeren en tuinders, nog vóór de moderne weersvoorspellingen. Deze traditie werd doorgegeven van generatie op generatie, zodat iedereen kon profiteren van de kennis die in de natuur verborgen ligt.

En dan? Wat kunt u planten na de IJsheiligen?

Na 14 mei is het tijd om te beginnen met planten in de tuin. Het is dan veilig om de volgende soorten te plaatsen:

• Zomerbloeiers zoals: petunia’s, geraniums, afrikaantjes
• Groenten zoals: tomaat, paprika, courgette, pompoen
• Aardappelen en bonen
• Kruiden zoals basilicum (die houdt echt niet van kou!)

Tip: Als u planten al eerder heeft gekocht, zet ze dan tot 14 mei nog even binnen of in de kas, zodat ze niet worden blootgesteld aan onverwachte kou.

Handige tips om vorstschade te voorkomen

• Dek jonge plantjes ’s nachts af met een vliesdoek of een emmer
• Zet potten tijdelijk binnen bij verwachte kou
• Kijk dagelijks op apps zoals Buienradar of Weeronline
• Wacht met planten bij twijfel: beter te laat dan kapotgevroren

Bekijk deze handige video

Explainer: Ijsheiligen

Vroeger vs Nu: hoe deden mensen dat eigenlijk?

In de tijd vóór smartphones en weersapps moesten mensen hun tuinen plannen op basis van natuurlijke indicatoren. Denk aan:

• De stand van de maan
• Kalenderwijsheid: “Na Bonifatius geen vorst die je nog verrast”
• Vogels en bloei van planten als natuurlijke seizoensindicatoren

Mensen die niet met internet opgegroeid zijn planten nog steeds pas na “de Bonifatiusdag”, zowel uit gewoonte als door ervaring.

Deel uw ervaring! Heeft u wel eens plantjes geplant vóór IJsheiligen en ging dat goed, of juist mis? Deel uw ervaring met ons op onze contactpagina of stuur ons een foto via social media: Instagram & Facebook. Zo inspireren we elkaar om slim en mooi te tuinieren!