Volwassenheid leidt niet automatisch tot volle ernst – het is vandaag 1 april en dit is de datum waarop mensen grappen bij elkaar uithalen – al heeft de ene persoon er meer plezier in dan de ander. Maar het verlangen om de draak te steken met een ander, ebt meestal wel weg bij het volwassen worden. Met name als u met kinderen te maken heeft, blijft de traditie in stand, want kinderen vinden deze grappendag een hoogtepunt in het jaar. Maar waar komt deze bijzondere traditie vandaan, die wereldwijd bekend staat als de “dag van de grappen en grollen”? Lees snel verder en ontdek vanalles over deze vrolijke dag!

De scepticus die tóch meedoet roept eerst
dat het kinderachtig is. Doet vervolgens zelf iets verrassend goeds: Blijkbaar wint nieuwsgierigheid het van waardigheid.

De oorsprong van 1 april:
Een gek verhaal

We beginnen met het woordje “oorsprong”. Dat is ontstaan toen op een goede dag een man beter wilde luisteren naar zijn vrouw: Zijn oor sprong naar zijn vrouw en het hielp! Tja. Maar in elk geval is de oorsprong van 1 april zelf, zo mysterieus als de grappen zelf. Eén theorie zegt dat het te maken heeft met de overgang van de juliaanse naar de gregoriaanse kalender in 1582. In die tijd werd het nieuwe jaar op 1 april gevierd, maar toen de kalender veranderde, begon men het nieuwe jaar plotseling op 1 januari. Diegenen die het oude nieuwejaar nog vierden, werden door anderen voor de gek gehouden en werden “aprilvissen” (april fools) genoemd. Wat een ontdekking!

Maar dat is nog niet alles. Er wordt óók gesuggereerd dat de traditie van 1 april kan zijn voortgekomen uit het oude Romeinse festival Hilaria, dat rond eind maart werd gevierd. De naam klinkt overigens wel toepasselijk. Festival Hilaria stond bol van de grappen, verkleedpartijen en allerlei speelse activiteiten. Dus het lijkt erop dat de Romeinen hun eigen versie van 1 april al vierden, zij het met lauwerkransen.

Kinderen versus volwassenen

We weten dat niet alle volwassenen over één kam te scheren zijn – en niet massaal leven in volle ernst. Volwassenen doen namelijk net zo hard mee met 1 april, maar dan wat subtieler en wat geniepiger. Het is afhankelijk van ieders karakter én van de koffie-inname.

Bij kinderen zit het plezier in de directe reactie: Er is schrik, er wordt gelachen en het is klaar. Nee, niet helemaal klaar. Voor die persoon is de grap klaar. Kinderen gaan natuurlijk direct op zoek naar de volgende persoon die ze aan het schrikken kunnen maken. Bij volwassenen zit de lol vaker in context en timing. Een goedgeplaatste grap op de werkvloer of binnen een relatie heeft bijna iets strategisch. De werkelijkheid mag even scheef staan.

Een leuke grap werkt soms beter dan een personeelsuitje.

Er zijn grofweg 3 soorten volwassen grappenmakers:

1. De bedachtzame pranker – deze persoon plant, denkt na en zet iets op dat nét geloofwaardig genoeg is. Denk aan een nep-mail van “HR” of een zogenaamd nieuwsbericht. Hier zit het plezier in de finesse, niet in de klap op het einde.
2. De sociale sfeermaker is minder bezig met misleiden, meer met verbinden. Kleine, lichte grapjes, vaak in gezelschap. Het doel is niet iemand voor schut zetten, maar een gezamenlijke lach creëren. Dat werkt, want gedeelde humor verlaagt sociale drempels. Praktisch nut dus, verstopt in flauwekul. Klinkt als een goed plan.
3. De scepticus die tóch meedoet roept eerst dat het kinderachtig is. Doet vervolgens zelf iets verrassend goeds. Blijkbaar wint nieuwsgierigheid het van waardigheid.

Hoe wordt u een sfeerverbeteraar?

U kunt u dus niet meer aanmelden voor het Festival Hilaria van de Romeinen, maar grappen uithalen kan natuurlijk wél. Hoe verfijnder, hoe beter! Het is de perfecte gelegenheid om creatief te zijn en de mensen om u heen een beetje in verwarring te brengen. Hier zijn een paar ideeën om te starten:

• Praktische grappen: Wie is er niet bekend met de nepspin of die namaak muis? Of de ander (in dezelfde ruimte) opbellen op het moment dat ze de telefoon net wegleggen en vervolgens opleggen zodra ze willen opnemen – niet te vaak achter elkaar natuurlijk. Het is de simpele dingen die de meeste lol opleveren.
• Nepberichten en fake nieuws: Bedrijven en media doen vaak mee door op 1 april nepberichten te plaatsen. Dus waarom zou u niet een valse nepaankondiging doen? Vertel bijvoorbeeld aan uw vrienden dat u een wereldreis gaat maken naar Nieuw Zeeland… liftend uiteraard; de hele buurt heeft uitgenodigd op de verjaardag van die vriend en dergelijke.
• Social media madness: Op 1 april barst het internet van de grappen. Heeft u bijvoorbeeld al gehoord van Google’s “Google Nose“? Dat is een apparaat waarmee u geuren kunt ervaren via internet? Nee? Dat komt omdat het alleen op 1 april ‘bestond’.

Hoewel ieders gevoel voor humor anders georiënteerd is, is er altijd wel iets te vinden dat als sfeerverbeteraar kan dienen. Helaas werken grappen soms in tegenovergestelde richting en  veroorzaakt het soms schaamte, beschadigd vertrouwen of gaat de pret te lang door. Humor verschuift dan naar ongemak en dat bederft zelfs de pret van de collega die altijd fanatiek om zijn eigen grappen gniffelt. Maar een leuke grap werkt soms beter dan een personeelsuitje.

In andere landen

In Frankrijk en België worden mensen vaak “poissons d’avril” (aprilvissen) genoemd, waarbij kinderen papieren vissen op de rug van anderen plakken zonder dat die het merken.
En in Schotland is 1 aprilgrappendag twee dagen lang. Ze vieren “Twee-dagen aprilgrappen” (of “Hunt the Gowk Day”), waarbij het de bedoeling is om een persoon twee dagen lang door allerlei grappen en misleidingen te sturen. Dubbelfeest dus.

Als volwassene meedoen met de pret heeft vooral te maken met het loslaten van de controle. Eén dag per jaar mag u even met de werkelijkheid dollen, goedaardig manipuleren om een sfeerverbeteraar te zijn.

Als het lachen u wel bevalt, leest u in dit artikel leest over de rol van humor in relaties.