Terwijl het land nog geniet van de laatste zomerse dagen, wordt er achter de deuren van het Ministerie van Financiën alweer geploeterd om de begroting te presenteren. Op dinsdag 15 september 2026 is het weer zover: Prinsjesdag. De Glazen Koets, hoedjes, massa’s mensen op de been en de Troonrede – dat jaarlijkse ritueel waarin iedereen in Nederland de oortjes weer even spitst. Maar de cijfers die die dag naar buiten komen, worden nu al voorbereid: ambtenaren ronden begrotingshoofdstukken af, het Centraal Planbureau maakt de laatste ramingen, en alles wordt afgestemd tussen de ministeries.
Zoals gewoonlijk lekken er in de aanloop naar Prinsjesdag plannen en maatregelen uit via de media. Meestal vlak van tevoren. We zijn in dit artikel nog een tikje te vroeg. Wel zijn er al wat voornemens en globale verwachtingen gedeeld.
Voor 2027 wordt onder meer gekeken naar veranderingen in de vennootschapsbelasting – de belasting die bedrijven over hun winst betalen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de manier waarop winsten en verliezen door wisselende valutakoersen worden belast. Ook wil het kabinet een regel bij bedrijfsfusies aanpassen. Het gaat om een zogenoemde onzakelijkheidsvermoeden als bedrijven of bedrijfsonderdelen worden samengevoegd. Die zou worden geschrapt.
Verder gaat de energie-investeringsaftrek (EIA) naar verwachting omhoog naar 45,5 procent. Dat is een belastingvoordeel voor bedrijven die investeren in bepaalde energiebesparende of duurzame bedrijfsmiddelen. Het gaat voorlopig om verwachte plannen: pas op Prinsjesdag wordt duidelijk welke voorstellen het kabinet daadwerkelijk indient.
Bron: PwC – verwachte fiscale maatregelen voor 2027
Na Prinsjesdag zijn de plannen natuurlijk nog niet meteen een wet. Ze moeten eerst de bekende route volgen en worden besproken en goedgekeurd door de Tweede Kamer en daarna door de Eerste Kamer. In dit proces van parlementaire behandeling kunnen de politici een wetsvoorstel nog bespreken, veranderen en er uiteindelijk over stemmen. Ook kleine partijen, zoals 50PLUS, kunnen dan nog hun zegje doen.
Omdat het kabinet een minderheidskabinet is, heeft het niet vanzelf genoeg stemmen om zijn plannen door de Tweede Kamer te krijgen. Daarom moet het steun zoeken bij andere partijen. Juist daardoor kunnen belastingplannen onderweg nog veranderen, worden afgezwakt of helemaal verdwijnen. Politiek gezien is de kans groter dat er moet worden onderhandeld. Kortom: wat op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, is nog niet automatisch wat er uiteindelijk in 2027 in de wet staat.
Dat is eigenlijk gewoon de hoofdvraag voor de luisteraar. Dit maakt dat heel Nederland de troonrede volgt: als de bekende koopkrachtplaatjes verschijnen: een gemiddeld percentage waarmee huishoudens erop vooruit- of achteruitgaan. Handig voor een krantenkop, maar toch vaak minder handig om zelf iets mee te doen. Zo’n gemiddelde zegt namelijk weinig over ieders persoonlijke situatie: die hangt af van het inkomen, huur- of koophuis, of iemand nog werkt of al met pensioen is. Zie die eerste berichten dus vooral als een globale richting, niet als een persoonlijk cijfer.
Voor wie tegen de pensioenleeftijd aanzit of er middenin zit, is dit vaak de belangrijkste vraag. Rond Prinsjesdag wordt duidelijk of en hoe de AOW wordt aangepast, en hoe het zit met de indexatie van pensioenen. Dit is concreter dan een gemiddeld koopkrachtcijfer.
Belastingschijven, heffingskortingen, de behandeling van spaargeld en beleggingen (box 3) – het zijn onderwerpen die elk jaar terugkomen. Veel van deze plannen worden nu al voorbereid, maar pas op Prinsjesdag zelf officieel gepresenteerd. Dat betekent: wat nu her en der naar buiten komt, is zeker nog geen definitief nieuws.
Zorgkosten wegen voor vijftigplussers vaak zwaarder mee dan voor jongere generaties. Ook de hoogte van de zorgpremie en eventuele zorgtoeslag worden rond Prinsjesdag bekend. Ook hier geldt: de definitieve bedragen volgen pas na 15 september.
Zolang de Miljoenennota niet is gepresenteerd, is er simpelweg nog niets concreets om op te reageren. Het heeft dus weinig zin om nu al plannen om te gooien op basis van geruchten of losse berichten. Rustig afwachten tot half september is een prima strategie.
En pas tijdens de troonrede wordt duidelijk wat er werkelijk verandert en daarná pas is het zinvol om naar de eigen situatie te kijken.
Een tip! Gebruik na 15 september de rekentools op Rijksoverheid.nl om te zien wat de plannen voor het eigen huishouden betekenen.