Stel u voor: U zit op een regenachtige middag met een kop thee, bladert door een oude fotoalbum, en opeens flitst het door uw hoofd: “Had ik maar…” Of: “Wat als ik toen anders had gekozen?” Herkenbaar? U bent niet de enige. Spijt is een van de meest universele – en vaak pijnlijke – emoties, vooral na uw 50e. Het leven heeft dan al een paar cruciale wendingen genomen, en soms knaagt er iets.

Maar hoe gaat u daar nou mee om? Blijft u malen over wat niet was, of kunt u leren om vrede te sluiten met uw eigen verhaal? Laten we het hebben over spijt, berusting, en hoe u uiteindelijk lichtvoetiger terugkijkt.

“Had ik maar…” – Waarom spijt zo hardnekkig is

Spijt komt vaak voort uit niet-gemaakte keuzes:

• Had ik maar die baan aangenomen…
• Had ik maar eerder geluisterd naar mijn gezondheid…
• Had ik maar meer tijd gemaakt voor…

Onderzoek toont aan dat mensen het meest spijt hebben van dingen die ze niet hebben gedaan (Bron: Onderzoek van Neal Roese, psycholoog). Dat komt omdat ons brein oneindige ‘wat-als-scenario’s’ kan bedenken. En na uw 50e? Dan heeft u simpelweg meer levensjaren om op terug te blikken – en dus meer materiaal voor spijt.

Maar hier is de twist: Spijt is niet per se slecht. Het kan u helpen betere keuzes te maken nu. Het probleem ontstaat pas als het een eindeloze mentale lus wordt.

Van spijt naar berusting: 5 manieren om het los te laten

1. Erken het – zonder uzelf te straffen

Spijt voelt vaak als zelfverwijt: “Ik had slimmer moeten zijn!” Maar zeg eens: had u toen, met de kennis en emoties van destijds, echt een andere keuze gemaakt? Waarschijnlijk niet. U deed wat op dat moment logisch voelde.

Oefening: Schrijf de spijtgevoelens op en vraag u af: “Wat probeerde ik te beschermen toen?” Vaak zat er een goede intentie achter.

2. Draai het om: Wat heeft deze keuze u wél gebracht?

Een mislukt huwelijk? Het leerde u wat u wel nodig heeft in een relatie. Een carrière die niet liep zoals gehoopt? Misschien ontdekte u daardoor juist andere passies.

Voorbeeld: Mijn tante Carla (62) baalde jarenlang dat ze nooit kinderen kreeg. Tot ze besefte dat ze daardoor wél tientallen pleegkinderen kon steunen. Haar ‘spijt’ veranderde in trots.

3. Maak een ‘geen-spijt’-lijst

In plaats van te focussen op wat misging, maak een lijst van keuzes waar u blij mee bent. Bijvoorbeeld:

• Die ene vriendschap die u niet liet verslappen.
• De beslissing om eindelijk op dansles te gaan.
• De keren dat u wel uw hart volgde.

Tip: Kijk eens naar deze video van Psychologie van Succes over spijt en schuldgevoel – hij laat zien hoe spijt ons juist wijzer kan maken.

4. Praat erover (ja, echt)

Spijt gedijt in eenzaamheid. Door het uit te spreken – tegen een vriend, partner of zelfs een therapeut – verliest het vaak zijn lading. En wie weet hoort u: “Oh, ik heb precies hetzelfde meegemaakt!”

Mijn eigen ervaring: Ik had jaren spijt dat ik niet eerder met schrijven begon. Tot een vriendin zei: “Maar je deed wél al die andere dingen die je nu inspireren.” Opeens voelde het minder als ‘verloren tijd’.

5. Gebruik het als brandstof voor nu

De mooiste manier om met spijt om te gaan? Er iets nu mee doen.

• Spijt dat u niet reisde? Plan een solo-trip.
• Spijt van uitstelgedrag? Begin klein (bijv. 10 min. per dag aan die hobby).

Zoals psycholoog Karl Pillemer zegt in zijn boek No Regrets:

“De mensen die het minste spijt hebben, zijn niet degene die alles perfect deden, maar degene die later nog iets veranderden.”

Als berusting voelt als opgeven

Soms denken we: “Als ik mijn spijt loslaat, geef ik toe dat het nooit meer goedkomt.” Maar berusting is geen nederlaag – het is ruimte maken voor wat wel kan.

Denk aan de Japanse kunst van Kintsugi: Gebroken servies wordt gerepareerd met goud, omdat de barsten onderdeel zijn van het verhaal. Uw ‘fouten’ of ‘missers’ horen ook bij uw levensweg.

Tot slot: Uw leven is géén checklist

We leven in een wereld die draait om ‘succesvolle’ keuzes: de juiste carrière, het perfecte gezin, de ideale pensionering. Maar het leven is geen rechte lijn – het is een wirwar van paden, en elk pad bracht u waar u nu bent.

Dus de volgende keer dat die “Had ik maar…” opduikt, adem dan even in en vraag u af:

• “Wat kan ik hier nu nog mee?”
• “Welke wijsheid heb ik hierdoor gekregen?”

En misschien, heel voorzichtig, verandert die spijt dan in iets zachters: erkenning voor het leven zoals het was, en ruimte voor wat nog komt.

Extra inspiratie?

Documentaire: The Wisdom of Trauma – over hoe pijn ons vormt. (Engelstalig)

Boek: De Moed van Imperfectie – Brené Brown (Nederlandse vertaling; over imperfectie & loslaten).

Podcast: Het Jaar Van (NPO) – Mensen reflecteren op levenskeuzes.

En u? Waar heeft u weleens spijt van gehad – en hoe heeft u het een plek gegeven? Fluister het gewoon heel even tegen uzelf.