Wie een cake bakt zonder bakpoeder, weet ongeveer wat er gebeurt. De ingrediënten kloppen en de smaak is in orde. Maar toch blijft het geheel compact en zwaar. Want er ontbreekt iets dat ruimte maakt.

Misschien werkt het alledaagse leven ook wel zo.

Er zijn periodes waarin de dagen zich keurig achter elkaar voegen. De boodschappen worden gedaan, de planten krijgen water, de krant wordt gelezen en de koffie smaakt zoals altijd. Op papier ontbreekt er niets. Toch voelt het leven steeds minder luchtig.

Dat is precies waarom bakpoeder zo’n aardige vergelijking is.

Bakpoeder verandert het deeg niet in een ander recept. Het voegt geen rozijnen toe en ook geen extra suiker. Het zorgt ervoor dat wat er al is, meer ruimte krijgt. Het rijst.

Misschien geldt dat ook voor mensen.

Wanneer onderzoekers over eenzaamheid schrijven, gebruiken zij vaak een eenvoudige definitie: eenzaamheid is het verschil tussen de sociale contacten die iemand heeft en de contacten die iemand graag zou willen hebben. Het gaat dus niet om het aantal mensen om u heen, maar om de kwaliteit van de verbinding.

Juist daarom is de oplossing zelden: “méér mensen.”

Soms is één goed gesprek meer waard dan een volle verjaardag waarop niemand echt vraagt hoe het met u gaat.

Het gaat niet om één groot keerpunt

Bakpoeder zit bovendien nooit alleen in het deeg. Er gebeurt pas iets wanneer het in beweging komt.
Water, warmte en tijd doen de rest.

Ook in het dagelijks leven blijken kleine veranderingen vaak meer te doen dan grote voornemens.
Niet omdat één nieuw contact alle eenzaamheid oplost. Dat verhaal zou zo té mooi zijn.
Wel omdat iets nieuws het vaste patroon even onderbreekt.

1. Heel kort even een kort praatje over iets gemeenschappelijks maken met iemand die ook net even bij dat bruggetje staat.
2. Even de caissière vragen hoe de dag gaat of dat ze bijna vrij is.
3. Een cursus starten waarbij niemand elkaar kent
   (dat maakt het echt makkelijker, omdat het een gelijkwaardige binnenkomst is).
4. Een vrijwilligerstaak waarbij u samenwerkt aan iets waarmee jullie vandaag iets betekenen voor morgen.

Het lijken kleine dingen. Maar ze brengen iets in beweging.

Dat is geen romantisch idee, maar een herkenbare ervaring die ook terugkomt in gesprekken tussen mensen die uit een periode van eenzaamheid zijn gekomen. Vaak noemen zij niet één groot keerpunt, maar een reeks kleine ontmoetingen die achteraf belangrijker bleken dan gedacht. Nieuwe ervaringen blijken zelden spectaculair.
Ze zijn vooral… nieuw.

En juist dat is hun grootste kracht.

Het dagelijks leven kan namelijk ongemerkt steeds kleiner worden. Steeds compacter. Dat is niet alleen doordat mensen wegvallen, maar ook doordat verrassingen verdwijnen. Vaak dezelfde supermarkt, zitten in dezelfde stoel, kijken naar dezelfde televisieprogramma’s. Er is niets mis mee, totdat er niets anders meer naast bestaat.

Misschien heeft het leven daarom af en toe een snufje bakpoeder nodig.

• Niet om iemand anders te worden.
• Niet om elke dag bruisend te leven.
• Maar om weer wat lucht te krijgen tussen alle dingen die al zo lang hetzelfde zijn.

En misschien zit de grootste vergissing wel hierin, dat mensen denken dat bakpoeder een groot ingrediënt moet zijn.
Terwijl iedereen die ooit een cake heeft gebakken weet dat juist het kleinste zakje het verschil kan maken.