9 januari is zo’n dag waarvan u misschien denkt waaróm, maar als u even goed kijkt, dan blijkt het relevanter dan u denkt. Deze datum is sinds 2020 elk jaar uitgeroepen tot de Dag van Verantwoord Medicijngebruik, een moment waarop we samen stilstaan bij hoe we met medicijnen omgaan in de dagelijkse praktijk, thuis en in de zorg. Het gaat niet alleen om pillen innemen; het gaat om kiezen, begrijpen, afwegen en veilig gebruiken voor een betere kwaliteit van leven.

Deze dag wordt georganiseerd door het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), een Nederlandse organisatie die ervoor wil zorgen dat medicijngebruik zinvol, veilig en duurzaam is. Elk jaar staat er een thema centraal dat een spiegel voorhoudt aan ons gebruik van geneesmiddelen.

Waarom bestaat deze dag
en wat gebeurt er?

We leven gelukkig in een tijd waarin medicatie levens kan redden, chronische klachten beheerster kunnen worden en het leven lichter maakt. Voor velen, helaas nog niet voor iedereen ter wereld. Voor miljoenen mensen zijn medicijnen onmisbaar bij aandoeningen zoals hoge bloeddruk, diabetes en pijnbeheersing.

Tegelijkertijd kan medicijngebruik ingewikkeld, verwarrend en soms zelfs gevaarlijk zijn als informatie ontbreekt, of als berichten op internet en sociale media u op het verkeerde been zetten. Dit jaar is het thema desinformatie over medicatie, omdat onjuiste informatie kan leiden tot verkeerd gebruik of wantrouwen tegenover uw arts en apotheker.

Het goede nieuws is dat juist op deze dag aandacht wordt gevraagd voor juiste kennis en betrouwbare informatie, zodat u met vertrouwen kunt beslissen over uw behandeling samen met uw zorgverleners.

Op deze dag worden campagnes gevoerd, hulpmiddelen gedeeld en professionals én patiënten uitgenodigd om ervaringen te delen en te leren van elkaars vragen en onzekerheden.

Verantwoord medicijngebruik in uw leven

1. Kennis is macht, maar dan moet u die kennen

Als u begrijpt wat een medicijn doet – waarvoor het is en waarom u het op een bepaalde manier moet innemen – dan vergroot u vanzelf de kans op een goed resultaat. Goede informatie versterkt uw grip op uw gezondheid.

Misleiding of halve waarheden op internet of via influencers kunnen u onnodig bang maken of juist te licht denken over de risico’s van geneesmiddelen.

Gelukkig zijn er betrouwbare bronnen zoals uw arts, uw apotheker en officiële patiënteninformatie waarbij u altijd terecht kunt. Zeker weten wat klopt helpt u om fouten te vermijden en uw behandeling écht effectief te laten zijn.

2. Medicijnen slikken volgens afspraak

Correct medicijngebruik betekent de juiste dosis op het juiste tijdstip. Dat kan aanzienlijk bijdragen aan het succes van uw behandeling. Maar fouten bij inname, vergeten doses of het eenzijdig aanpassen van uw schema kunnen de werking verminderen of vervelende bijwerkingen veroorzaken. Door duidelijke afspraken te maken met uw huisarts of apotheker – en eventuele vragen meteen te stellen – neemt u zelf regie over uw medicatie en minimaliseert u risico’s.

3. Samen overleggen over minder is soms meer

Verantwoord medicijngebruik is niet per se méér medicijnen; soms is het juist minder die meerwaarde biedt als u daar goed over praat met uw zorgverlener. In Nederland worden steeds vaker gesprekken gevoerd over het afbouwen van onnodige medicatie, dat kan ongewenste effecten verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren. Het idee om te minderen kan verwarrend zijn. U vraagt zich af of het wel veilig is, of u niet achteruitgaat, of de arts wil meedenken.

Juist dit soort gesprekken worden op de Dag van Verantwoord Medicijngebruik gestimuleerd. Ze helpen u samen met uw huisarts, apotheker of specialist kritisch te kijken naar wat écht nodig is en wat misschien niet meer noodzakelijk is.

Wat heeft u eraan?

U vindt meer grip op uw gezondheid, want u wordt aangemoedigd om niet zomaar medicijnen te slikken omdat het moet, maar om te begrijpen waarom u ze gebruikt en welke impact ze hebben op uw lichaam. Fijn als u gezond bent, maar nog fijner als u die gezondheid zo optimaal mogelijk houdt.

Het bespreken van uw vragen en twijfels met professionele zorgverleners zorgt voor minder onzekerheid en meer rust. U weet wat u slikt, waarom u het slikt en wat de alternatieven zijn.

Misschien bent u mantelzorger voor een ouder of partner, of heeft u vrienden met gezondheidsvragen. Door zelf bewust met medicatie om te gaan, draagt u bij aan betere kennis in uw omgeving. Dat is waardevoller dan u op het eerste gezicht zou denken.

De Dag van Verantwoord Medicijngebruik is geen plechtige, saaie verplichting. Het is een uitnodiging om met een heldere blik naar uzelf en uw medicatie te kijken. Medicijnen zijn niet onfeilbaar, maar ze zijn wél krachtige hulpmiddelen in uw gezondheidsverhaal. Door aandacht te besteden aan informatie, overleg en veiligheid bouwt u aan een situatie waarin uw medicijngebruik niet alleen ‘juist’, maar ook zinvol en verstandig is.

Uw gezondheid verdient die zorgvuldigheid. En we wensen u die goede gezondheid!