Ja, er zijn echt huizen waar een klok al maanden, soms zelfs jaren, stilstaat. Toch blijft die klok hangen. Niemand vervangt de batterij, maar er is ook niemand die hem weghaalt.

Dat is opmerkelijk. Een stoel die niet meer bruikbaar is, verdwijnt meestal naar de kringloop of de stort, want het is zo’n groot onding. Een lamp die niet meer brandt, wordt vervangen. Maar een stilstaande klok krijgt vaak een soort vrijstelling.

Misschien omdat een klok meer doet dan de tijd aangeven.

Wie een kringloopwinkel binnenloopt met twintig klokken aan de wand, merkt dat meteen. De ene klok wijst kwart over drie aan, de volgende bijna half negen. Een derde loopt niet eens meer. Toch gebeurt er iets grappigs: veel bezoekers proberen automatisch te ontdekken welke klok gelijk heeft.

Ons brein heeft wat moeite met meerdere tijden tegelijk.

Dat merken we ook als we dewereldklok.nl proberen te begrijpen.

Dat is eigenlijk vreemd. We dragen immers allemaal een telefoon waarop de juiste tijd binnen een seconde te vinden is. Toch blijven we zoeken naar orde tussen die verschillende wijzers.

Maar tijd is meer is dan een getal. Het geeft houvast en structuur. Een gevoel dat de dag overzichtelijk verloopt.

Sommige mensen hebben daarom in elke kamer een klok hangen. In de keuken, woonkamer, hal en werkkamer. Niet noodzakelijk omdat ze voortdurend willen weten hoe laat het is, maar omdat klokken een gevoel van ritme geven. De dag krijgt herkenbare ankerpunten.

E zit een merkwaardige tegenstelling in.

Hoe vaker u de tijd ziet, hoe vaker u eraan herinnerd wordt dat de tijd verstrijkt, of uzelf juist verankert in het moment.

Een klok kan rust geven, maar ook een voortdurende herinnering zijn aan alles wat nog moet gebeuren.

Misschien verklaart dat waarom steeds meer woningen minder zichtbare klokken hebben dan vroeger. De grote wandklok boven de eettafel heeft plaatsgemaakt voor smartphones, laptops, televisies en ovens. De tijd is overal aanwezig, maar vaak buiten beeld.

En juist dat kan iets veranderen aan de manier waarop tijd wordt beleefd.

Hoe zit het met dit verschil tussen kloktijd en gevoelde tijd?

We weten hoe dit werkt: Een uur wachten in een wachtruimte lijkt soms eindeloos. Maar een uur praten met een goede vriend lijkt soms in een flits voorbij te zijn. De klok registreert beide uren natuurlijk exact hetzelfde, maar de ervaring verschilt enorm.

Dat verschil wordt interessanter naarmate mensen bewuster omgaan met hun dag. Afspraken verdwijnen niet, tegelijk hoeft niet ieder kwartier te worden ingevuld.

Misschien kent u iemand die zijn klok bewust tien minuten vooruit zet. Opmerkelijk genoeg werkt dat vaak, zelfs wanneer iedereen weet dat die klok voorloopt. Blijkbaar reageert ons gedrag niet alleen op feiten, maar ook op gewoonten.

Het tegenovergestelde komt ook voor.

De stilstaande klok die niemand meer serieus neemt. Zo’n ding hangt er soms echt al jaren. Op een gegeven moment verandert zo’n klok ongemerkt van tijdmeter in decorstuk.

We besteden veel aandacht aan het beheren van tijd. Agenda’s worden gevuld, herinneringen ingesteld, afspraken gepland. Toch ontstaat rust vaak niet doordat we meer grip krijgen op de klok, maar doordat we af en toe minder naar de klok kijken.

Dat betekent niet dat tijd onbelangrijk wordt. Integendeel.

Het betekent dat er ruimte ontstaat voor iets anders. Bijvoorbeeld voor een gesprek dat uitloopt of voor een wandeling zonder eindtijd. Voor een middag die niet voortdurend wordt opgedeeld in blokjes van een uur.

Een interessant experiment is daarom verrassend eenvoudig.

Welke klokken staan er in mijn huis. Werken ze allemaal? Staan ze gelijk? Naar welke kijkt u het meest?

Misschien ontdekt u een klok die al maanden stilstaat. Misschien merkt u dat u nauwelijks nog op de wandklok kijkt en automatisch naar uw telefoon grijpt. Of misschien realiseert u zich dat het tikken van een oude klok op een stille avond toch meer rust geeft dan u had verwacht.

Kijk ik op de klok om te weten hoe laat het is?

Of kijk ik erop omdat ik hoop grip te houden op iets wat zich uiteindelijk nooit helemaal laat vastzetten tussen twee wijzers?

En misschien is dat precies waarom die kapotte klok nog steeds aan de muur hangt. Niet omdat het ding de tijd aangeeft, maar omdat hij ons eraan herinnert dat tijd soms juist het prettigst voelt wanneer we haar even vergeten.