Waarom werd salderen ooit ingevoerd?

In een periode dat zonnepanelen nog relatief duur waren, wilde de overheid wilde huishoudens stimuleren om te investeren in duurzame energie. Daarom ontstond de salderingsregeling. Dat werkte. Nederland veranderde in korte tijd van een land met enkele zonneparken naar een landschap waarin miljoenen daken energie produceren.

Daardoor ontstond een opmerkelijke situatie.

Waar zonnepanelen vroeger een uitzondering waren, vormen ze tegenwoordig juist een nieuwe uitdaging. Op zonnige dagen leveren enorme aantallen huishoudens tegelijkertijd stroom terug. Het elektriciteitsnet raakt daardoor lokaal steeds vaker vol. Netbeheerders spreken van netcongestie: een file op het elektriciteitsnet. De vergelijking met een verkeersopstopping is treffend.

Wat verandert er vanaf 2027?

Twee aparte geldstromen.

Vanaf 1 januari 2027 mag teruggeleverde stroom niet langer volledig worden verrekend met afgenomen stroom.

Dat betekent dat twee aparte geldstromen ontstaan.

1. Stroom die u afneemt
Daarvoor betaalt u het normale leveringstarief.

2. Stroom die u teruglevert
Daarvoor ontvangt u een terugleververgoeding van uw energieleverancier.

De vergoeding voor teruggeleverde stroom ligt doorgaans lager dan het bedrag dat u betaalt wanneer u stroom afneemt. Daardoor wordt iedere kilowattuur die u direct zelf gebruikt waardevoller dan een kilowattuur die eerst het net op gaat en later weer wordt ingekocht.

Wie merkt dit het meest?

Dat hangt sterk af van het gebruikspatroon.

Neem twee identieke woningen met dezelfde zonnepanelen.

Bewoner A werkt veel thuis. De wasmachine draait overdag, de vaatwasser draait na de lunch en een elektrische auto laadt in de middag op.

Bewoner B is overdag vrijwel nooit thuis. Vrijwel alle zonnestroom gaat het net op.

Tot nu toe maakte dat relatief weinig verschil. Na 2027 wel.

Wie meer stroom direct gebruikt op het moment van opwekken, behoudt een groter financieel voordeel. Wie veel teruglevert, wordt afhankelijker van de terugleververgoeding.

Zijn zonnepanelen dan nog wel interessant?

Dat is misschien wel de meest gestelde vraag.

Volgens berekeningen van Milieu Centraal blijven zonnepanelen ook zonder salderingsregeling rendabel. Alleen verandert de rekensom. Het accent verschuift van maximaal terugleveren naar maximaal zelf gebruiken.

Dat klinkt als een klein verschil, maar het markeert een fundamentele verandering.

Jarenlang draaide de logica om productie. Hoe meer stroom uw dak opwekte, hoe beter. Nu verschuift de aandacht naar timing:

Wanneer gebruikt u die stroom?

De wasdroger om twee uur ’s middags kan straks financieel interessanter zijn dan dezelfde droger om negen uur ’s avonds. Dat voelt voor veel huishoudens als een subtiele gedragsverandering, maar op grote schaal kan het een belangrijk effect hebben op de belasting van het elektriciteitsnet.

Een verandering van denken

De eerste generatie zonnepaneelbezitters dacht vooral als producent. Het dak werd een kleine energiecentrale.

Vanaf 2027 wordt de vraag belangrijker hoe slim een huishouden zijn eigen stroom kan benutten. Niet alleen met zonnepanelen, maar mogelijk ook met thuisbatterijen, slimme laadpalen en apparaten die automatisch inschakelen wanneer de zon schijnt.

En dat roept een interessante vraag op. Als het elektriciteitsnet jarenlang onze onzichtbare batterij was, welke rol neemt die batterij straks over?

Meer lezen of kijken

Rijksoverheid – Salderingsregeling stopt in 2027
Milieu Centraal – Salderingsregeling voor zonnepanelen uitgelegd
YouTube-video: Salderen stopt in 2027, wat betekent het voor u?